Sveti Simeon Mirotočivi

        25. marta 1196. godine Nemanja je na velikom državnom saboru vlast predao svom srednjem sinu Stefanu Prvovenčanom. Najstarijem sinu Vukanu je poverio Zetu, Travuniju, Hvosno i Toplicu. Nakon sabora, Stefan Nemanja i njegova supruga Ana su se zamonašili u episkopskoj crkvi Petra i Pavla u Rasu. Oni su dobili imena Simeon i Anastasija. Simeon je godinu dana proveo u manastiru Studenica, a u novembru 1197. godine je otišao kod sina Rastka, tj. monaha Save, na Svetu goru. 1198. godine zajedno su obnovili manastir Hilandar.

Manastir Hilandar

        Nemanja je preminuo u dubokoj starosti, u manastiru Hilandar 13. februara 1199. ili 1200. godine. Sledeće godine ga je Svetogorski sabor kanonizovao kao svetog Simeona Mirotočivog, jer su njegove mošti točile miro.

Sveti Simeon Mirotočivi

        1208. godine Sava je preneo očeve mošti u Rašku i nad njima je pomirio zavađenu braću Vukana i Stefana koja su se borili za vlast. Od tada pa do dana današnjeg, posmrti ostaci Stefana Nemanje se nalaze u manastiru Studenica.

Manastir Studenica

        Stefan Nemanja se smatra jednim od rodonačelnika Srpske pravoslavne crkve, prvim velikim ktitorom pravoslavnih hramova među serbima i duboko pobožnim čovekom. Za vreme njegove vladavine, pravoslavlje je postalo državna vera. Takođe je bio u dobrim odnosima sa svetim rimskim carstvom jer su u njegovoj državi živeli i rimokatolici.

        ZADUŽBINE STEFANA NEMANJE:

  •   Manastir Bogorodice kod Kuršumlije (pre 1168. – 1172.);
  •   Manastir svetog Nikole kod Kuršumlije (pre 1168.);
  •   Manastir svetog Đorđa u Rasu – Đurđevi stupovi (posle 1168.);
  •   Manastir Bogorodice Dobrotvorke – Studenica (1183. – oko 1191.);
  •   Manastir Hilandar (1198);
  •   Manastir svetog Nikole (Končul ili Kazinovići) na Ibru;
  •   Manastir Bogorodice Bistričke na Bistrici kod Bijelog Polja;
  •   Ženski manastir Bogorodice u Rasu;
  •   Manastir svetog arhangela Mihajla u Skoplju (obnovio);
  •   Crkva svetog Nikole u Nišu;
  •   Crkva manastira svetog velikomučenika Pantelejmona u Nišu (obnovio);
  •   Manastir svete Bogorodice Gradačke (ibarski Gradac) – pominje se od njegovog doba;
  •   Manastir svetog Nikole u Dabru (Banja) kod Priboja – pominje se od njegovog doba;
  •   Manastir svetog Đorđa u Dabru (Orahovica ili Mažići) kod Priboja – pominje se od njegovog doba.

        Kult Nemanje, koji su razvili njegovi sinovi Stefan i Sava, pokazao se veoma korisnim njegovim naslednicima na vlasti, Nemanjićima. Oni su negovali Nemanjin kult pominjući ga uvek tako, kao da pre njega ničega nije bilo; u srpskim rodoslovima Nemanja stoji svagda prvi u nizu vladara.

        Crkva je podržavala vladajuću dinastiju Nemanjića i kanonizovala Nemanju za sveca. Crkva je prikazivala Nemanju kao osnivača Srbije, usled čega je prethodna istorija potisnuta u zaborav. Sveti Ćirilo i Metodije, slovenski apostoli i donosioci pismenosti, gotovo su zaboravljeni u Srbiji, iako su veoma popularni narodni sveci u Makedoniji i Bugarskoj. Oni se retko pominju u pisanim delima i tek neznatno pojavljuju na crkvenim freskama.

Sveti Ćirilo i Metodije

Srpska pravoslavna crkva slavi Stefana Nemanju kao svetog Simeona Mirotočivog 26. februara po gregorijanskom, odnosno 13. februara po julijanskom kalendaru.